3.Chùa Hang - Dấu ấn hơn 2.000 năm Phật giáo theo đường biển vào đất Việt
Nép mình bên sườn núi đá thuộc phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng, Chùa Hang từ lâu đã trở thành điểm tựa tâm linh quan trọng không chỉ của người dân địa phương mà còn với du khách muôn nơi. Là Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố, ngôi chùa không chỉ mang vẻ đẹp cổ kính, linh thiêng mà còn ghi dấu hành trình hơn 2.000 năm Phật giáo theo đường biển du nhập vào đất Việt.
Dấu ấn nơi đầu tiên Phật giáo theo đường biển vào đất Việt
Chùa Hang có tên chữ là Cốc Tự, được xây dựng từ trước Công nguyên, trước thuộc địa bàn Vạn Tác, xã Đồ Sơn, huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn, đạo Hải Dương, nay thuộc phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Nét khác biệt riêng có của Chùa là được đặt trong lòng hang đá ven sườn núi Vạn Tác, cao 35m, rộng 7m và được chia thành hai bậc thềm trong - ngoài. Bậc thềm phía ngoài có diện tích gần 23m2, bậc thềm trong cao hơn khoảng 0,5m. Lòng hang có hình thang xuyên sâu thẳng vào trong núi, có độ dài 25m, phía sâu trong lòng hang chỉ cao 1,2m, rộng 1,3m.
Chùa Hang có lối kiến trúc “ tọa sơn đạp thủy”, lưng tựa vào núi, mặt hướng ra biển lớn bao la tạo nên sự vững chãi và vô cùng độc đáo. Bên cạnh lối kiến trúc đặc sắc, Chùa Hang còn là nơi phát tích đầu tiên của Phật giáo Ấn Độ du nhập vào Việt Nam theo đường biển, rồi từ đây truyền lên vùng Luy Lâu - Dâu, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh (cũ). Tương truyền, xưa kia có một vị sư người nước Thiên Trúc (dân gian gọi là sư Bần) đến truyền đạo Phật và tu tập tại đây. Ngài cũng dựng một ngôi chùa ở núi Mẫu Sơn làm nơi thuyết pháp, sau Ngài tịch tại Chùa Hang và Chử Đồng Tử là đệ tử chân truyền đầu tiên của Ngài.
Trải qua thăng trầm lịch sử, chiến tranh và biến động xã hội, ngôi chùa vẫn giữ được giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Không gian thanh tịnh giữa núi đá và biển trời tạo nên sự giao hòa hiếm có giữa thiên nhiên và tâm linh. Mỗi năm, hàng trăm nghìn du khách, phật tử từ khắp mọi miền tìm về đây chiêm bái, hành hương, gửi gắm ước nguyện bình an, hạnh phúc.
Đại đức Thích Giác Hiệu, trụ trì Chùa Hang, chia sẻ: “Chùa Hang không chỉ là nơi thờ tự mà còn là nơi gìn giữ lịch sử truyền bá Phật giáo theo đường biển vào Việt Nam. Chúng tôi luôn mong muốn phát huy giá trị ấy bằng những hoạt động thiết thực, gắn đạo với đời, lan tỏa tinh thần từ bi, trí tuệ của Đức Phật đến cộng đồng.”
Lan tỏa yêu thương từ những suất cơm chay giá 0 đồng
Bên cạnh giá trị lịch sử - văn hóa, Chùa Hang còn là điểm sáng trong các hoạt động thiện nguyện. Dịp Xuân Bính Ngọ 2026, nhà chùa triển khai chương trình “Cơm chay giá 0 đồng”, với đa dạng các món như: bún, bánh cuốn, rau xào, khoai lang luộc,… phục vụ miễn phí người dân và du khách thập phương. Những phần cơm giản dị nhưng ấm áp nghĩa tình được chuẩn bị công phu, bảo đảm dinh dưỡng và an toàn thực phẩm. Hoạt động không chỉ giúp gắn kết tinh thần đoàn kết cộng đồng, mà còn góp phần nuôi dưỡng lối sống lành mạnh, hướng thiện trong mỗi người.
Đại đức Thích Giác Hiệu, trụ trì Chùa Hang cho biết: “Chúng tôi mong rằng mỗi phần cơm không chỉ giúp no lòng mà còn gieo vào tâm mỗi người một hạt giống thiện lành. Đó cũng là cách thiết thực để thể hiện tinh thần từ bi của đạo Phật giữa đời sống hiện đại.”
Nhiều du khách bày tỏ xúc động trước nghĩa cử của nhà chùa. Chị Bùi Thị Yến (du khách đến từ xã Kiến Hải, thành phố Hải Phòng) chia sẻ: “Đến Chùa Hang đầu năm, tôi không chỉ cảm nhận được sự linh thiêng mà còn thấy ấm lòng trước những phần cơm chay 0 đồng do nhà chùa chuẩn bị. Điều đó khiến chuyến hành hương của gia đình tôi trở nên ý nghĩa hơn rất nhiều.”
Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh chóng, những giá trị truyền thống đôi khi đứng trước nguy cơ mai một. Tuy nhiên, Chùa Hang vẫn giữ được vai trò là điểm hội tụ tâm linh, nơi kết nối quá khứ với hiện tại, lịch sử với đời sống đương đại.
Không chỉ là di tích ghi dấu hành trình hơn 2.000 năm Phật giáo theo đường biển, Chùa Hang còn khẳng định vị thế bằng những hoạt động hướng đến cộng đồng, lan tỏa tinh thần nhân ái. Từ không gian linh thiêng nơi cửa biển Đồ Sơn, thông điệp yêu thương và sẻ chia tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp qua từng thế hệ, như mạch nguồn bền bỉ trong dòng chảy văn hóa dân tộc.
( Nguồn: Chùa Hang - Dấu ấn hơn 2.000 năm Phật giáo theo đường biển vào đất Việt/Liêm Đoàn// Báo An ninh Hải Phòng.vn.- Ngày 3/3/2026)
