Hải Phòng là vùng đất giàu truyền thống lịch sử với nhiều di tích nổi tiếng, linh thiêng, trong đó đền Bà Đế là điểm đến du lịch tâm linh thu hút đông đảo du khách thập phương.
Truyền thuyết ly kỳ
Đền Bà Đế không chỉ sở hữu cảnh quan sơn thủy hữu tình mà còn lưu truyền câu chuyện về cuộc đời người con gái hồng nhan bạc phận được phụng thờ tại đây. Đó là bà Đào Thị Hương (tức Bà Đế).
Tương truyền vào thế kỷ XVII, ở phía đông nam vùng Ngọc Ðồ Sơn có đôi vợ chồng họ Ðào hiếm muộn. Hai vợ chồng tu thân, tích đức, cầu xin trời phật cho một mụn con. Trời phật động lòng thương, rồi báo mộng cho người vợ được mang thai. Tròn ngày, tròn tháng, đứa bé ra đời và được ông bà đặt tên là Ðào Thị Hương.
Từ khi sinh ra, nàng Hương đã toả hương thơm ngát, phát ánh hào quang, đi đến đâu có mây che đến đó. Càng lớn lên nàng càng xinh đẹp, rất khéo tay và siêng năng. Hàng ngày, nàng đi chăn trâu, cắt cỏ, tay làm, miệng hát, tiếng hát ngân vang cả núi rừng. Người ta truyền tai rằng, tiếng hát của nàng Hương làm chim ngừng hót, sóng ngừng vỗ, đất trời lặng đi để lắng nghe.
Vào năm 1736, chúa Trịnh Giang kinh lý tới Ðồ Sơn. Chúa cùng đoàn người dạo thắng cảnh bằng thuyền rồng trên núi Ðộc. Xúc động trước tiếng hát mượt mà, chúa truyền cho quân lính đi tìm người có tiếng hát trong trẻo đó. Khi gặp được bà với vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành, chúa yêu mến và quyến luyến không rời. Trước khi về kinh đô, chúa hẹn ngày về đón bà.
Không lâu sau, bà mang thai, trong lòng rất lo sợ, ngày đêm trông ngóng thuyền hoa của chúa.
Tên Hàng Tổng của làng biết chuyện bà có thai đòi phạt tiền. Nhà nghèo không có tiền nộp phạt, bà bị Hàng Tổng đem ra khu núi Ðộc rồi dìm xuống biển. Trước khi chết, bà ngửa mặt lên trời khóc than rằng: “Phận gái thân cô, gặp chúa yêu thương tôi đâu dám chống, nhìn mẹ cha, hàng xóm tôi đâu dám quên. Xin trời phật chứng giám cho lòng con. Khi con bị dìm xuống nước, nếu có oan ức, trời phật cho con nổi lên ba lần”.
Quả nhiên bà đã nổi lên ba lần, mọi người ai nấy đều kinh sợ, tên Hàng Tổng cùng bọn cường hào, ác bá toan hãm hại bà bằng được. Chúng lấy dây thừng, cối đá thủng buộc vào bụng bà rồi quấn cây sào cắm xuống biển...
Ít lâu sau đó, thuyền hoa của chúa đến rước bà. Biết chuyện oan khuất, chúa Trịnh Giang cho xây đền, lập đàn giải oan cho bà. Ðền Bà sau này cũng được vua Tự Ðức về thăm và ban sắc phong: “Ðông Nhạc Ðế Bà – Trịnh chúa phu nhân”. Thời gian trôi qua, đến nay, ngôi đền linh thiêng ứng nghiệm, ban điều lành cho du khách bốn phương về làm lễ tại đền.
Kiến trúc độc đáo
Cấu trúc của đền Bà Đế đơn giản nhưng trang nhã, nép mình vào lưng núi, hướng ra biển tạo nên một công trình độc đáo, phong cảnh hữu tình. Chính điện của ngôi đền là nơi thờ Bà Đế và cha mẹ. Bên trái là bệ thờ Vua Biển. Cạnh đó là nơi thờ Vua Núi, Vua Đất và chúng sinh. Bên phải gian chính là ban thờ Tam Tòa Thánh Mẫu - ba vị nữ thần cai quản đất trời, sông núi.
Đối diện với ban thờ Tam Tòa Thánh Mẫu là ban thờ Phật và Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn. Ngay trước sân là hình ảnh con thuyền với tượng Bồ Tát, và con rồng càng làm tăng thêm vẻ tôn nghiêm cho khung cảnh ngôi đền. Đến với đền Bà Đế, du khách sẽ được thả hồn trong không gian tĩnh lặng, tiếng sóng vỗ vào đá róc rách như tiếng vọng về từ quá khứ xa xưa.
Du khách đến chùa Bà Đế không chỉ vào mùa xuân mà quanh năm để cầu tài cầu lộc, giải oan cho mình và gia đình nếu có những nỗi niềm oan khuất. Người dân tin rằng Bà Đế sẽ phù hộ cho những ai thành tâm đến đây để cầu được ước thấy.
(Nguồn: Đền Bà Đế: Câu chuyện oan khuất hóa linh thiêng hút khách thập phương// Báo Hải Phòng .vn.- Ngày 4/ 4 /2026)
