Gần chục năm gắn bó với nghề, cô Đặng Vân Anh, Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội Hoa Biển (phường Lê Chân, Hải Phòng) đã bền bỉ mang đến cơ hội hòa nhập và trưởng thành cho nhiều trẻ rối loạn phát triển.
.Hành trình dấn thân
Sinh năm 1993, tốt nghiệp Khoa Giáo dục mầm non (Trường Đại học Hải Phòng), Vân Anh từng nghĩ mình sẽ gắn bó với công việc nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ như bao giáo viên khác. Tuy nhiên, những năm đầu đi dạy, cô đã gặp ngày càng nhiều trẻ chậm nói, rối loạn giao tiếp, rối loạn hành vi nhưng cha mẹ lại lúng túng, thiếu kiến thức trong việc hỗ trợ con. “Có những trẻ cần được can thiệp sớm nhưng cha mẹ không biết phải làm gì. Tôi cảm thấy mình không thể đứng ngoài”, cô nhớ lại.
Từ trăn trở ấy, Vân Anh quyết định rẽ sang con đường giáo dục đặc biệt - một hành trình đòi hỏi rất nhiều kiến thức, kỹ năng và sức bền. Không có nền tảng chuyên ngành trị liệu, cô bắt đầu từ con số 0, tự mình tìm kiếm khóa học, tham gia các lớp đào tạo chuyên sâu, học qua những tài liệu khó, rồi tham gia trực tiếp vào quá trình can thiệp cho trẻ tự kỷ, tăng động, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ…
Năm 2024, sau nhiều năm làm nghề, Vân Anh cùng hai đồng nghiệp thành lập Trung tâm Công tác xã hội Hoa Biển tại khu đô thị ICC (phường Lê Chân). Những ngày đầu, khó khăn không chỉ đến từ chuyên môn mới mẻ, mà còn từ điều kiện làm việc thiếu thốn: cơ sở vật chất sơ sài, tài liệu hạn chế, giáo cụ phải tự tạo bằng tay. Nhưng chính trong những hạn chế ấy, Vân Anh đã kiên trì tích lũy từng chút kinh nghiệm, giữ vững niềm tin rằng nếu có phương pháp đúng cùng sự kiên nhẫn sẽ mở ra thay đổi cho trẻ. Song song công việc, cô đang theo học cao học ngành giáo dục đặc biệt tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. “Tôi muốn hiểu và giúp đỡ trẻ sâu hơn nên kiến thức phải được cập nhật mỗi ngày”, cô chia sẻ.
Ban đầu, gia đình lo lắng trước áp lực công việc và sức khỏe của Vân Anh, đồng thời lo rằng cô mải mê sự nghiệp mà chưa nghĩ đến hôn nhân. Mẹ cô chia sẻ: “Nhìn thấy niềm vui và sự tiến bộ từng ngày của trẻ, chúng tôi hiểu đây là con đường đúng đắn mà con đã chọn”. Còn đồng nghiệp nhận xét cô điềm tĩnh, kiên trì và luôn đặt lợi ích trẻ lên trên hết. Nhiều buổi chiều, khi mọi người ra về, Vân Anh vẫn ở lại xem video, điều chỉnh giáo án để phù hợp với từng em.
Hiệu quả can thiệp được chứng minh bằng những trường hợp cụ thể. Bé Đ. Đ.C (4 tuổi), ở phố Dân Lập (phường Lê Chân), từng khó tập trung, hay la hét, chạy nhảy liên tục. Sau thời gian can thiệp, C. đã biết chờ đợi, lắng nghe, phối hợp với bạn, ghi nhớ bài hát, bài thơ. Mẹ bé xúc động: “Chúng tôi thấy con thay đổi mỗi ngày. Con biết kể chuyện ở lớp, biết nghe lời. Cô Vân Anh hướng dẫn gia đình rất chi tiết nên chúng tôi yên tâm cùng phối hợp hỗ trợ con tại nhà”.
Một trường hợp khác là bé gái P.N.Y (5 tuổi), ở phố Đình Đông (phường Lê Chân), từng hạn chế giao tiếp, hay lặp lại lời người khác. Sau thời gian can thiệp, Y. tự tin tham gia các chương trình tiền tiểu học, sẵn sàng vào lớp 1. Gia đình cho biết: “Con thay đổi rõ rệt. Chúng tôi mừng vì con đã thực sự hòa nhập”.
Xây dựng mô hình bền vững
Trung tâm Hoa Biển hiện có 5 phòng chức năng phục vụ đánh giá, trị liệu và giáo dục cá thể hóa. Không gian được thiết kế an toàn, gần gũi, giúp trẻ dễ thích nghi. Trung tâm có 25 trẻ đang theo học; mỗi trẻ đều được xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp với khả năng, tiến độ và nhu cầu riêng.
Bên cạnh công tác chuyên môn, cô Vân Anh tích cực phối hợp với các trường mầm non trên địa bàn như Thỏ Ngọc, Ngọc Diệp, Nguyễn Công Trứ… để sàng lọc sớm, hỗ trợ trẻ hòa nhập, đồng thời giảm kỳ thị trong cộng đồng. Đặc biệt, cô còn hỗ trợ miễn phí hoặc giảm tối đa học phí cho gia đình khó khăn. “Nhiều gia đình rất thương con nhưng điều kiện hạn chế. Chỉ cần cho trẻ cơ hội, các con sẽ thay đổi”, cô cho biết.
Theo cô Vân Anh, xây dựng mô hình bền vững phải đặt chất lượng chuyên môn lên hàng đầu. Phương pháp can thiệp cần dựa trên bằng chứng khoa học, kết hợp đánh giá định kỳ và phối hợp chặt chẽ với gia đình. Cha mẹ phải được trang bị kiến thức để đồng hành với trẻ tại nhà, yếu tố quan trọng quyết định tiến bộ của trẻ. Cô cũng chú trọng truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng: tổ chức tọa đàm, chia sẻ cho cha mẹ; hướng dẫn kỹ năng nhận diện sớm rối loạn phát triển; cung cấp tài liệu khoa học giúp giảm định kiến xã hội. Những hoạt động này tạo nên cầu nối giữa nhà trường-gia đình - xã hội, củng cố môi trường hòa nhập.
Cô giáo Bùi Bích Ngọc, đồng nghiệp nhiều năm trong nghề, nhận xét Vân Anh là tấm gương về sự tận tụy và tinh thần cầu thị. “Làm nghề này phải có tâm. Cô Vân Anh chính là nguồn cảm hứng để chúng tôi giữ vững nhiệt huyết”.
Ở góc độ quản lý, bà Nguyễn Thị Thu Lan, chuyên viên Phòng Phòng chống tệ nạn và Bảo trợ xã hội (Sở Y tế thành phố) đánh giá, đội ngũ giáo viên như cô Vân Anh là lực lượng nòng cốt trong hỗ trợ trẻ rối loạn phát triển, là cầu nối quan trọng để trẻ được thấu hiểu, được hỗ trợ đúng cách và có cơ hội hòa nhập. Sự dấn thân và trách nhiệm của cô không chỉ giúp thay đổi cuộc đời từng đứa trẻ mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng nhân ái, nơi mọi trẻ em đều được quyền phát triển và sống hạnh phúc.
( Nguồn: Cô giáo trẻ kiên trì mở cánh cửa hòa nhập cho trẻ đặc biệt/ Phạm Thanh// Báo Hải Phòng.vn.- Ngày 29/11/2025)
