Sau khi quần thể 'Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc' được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, 5 di tích thành phần ở Hải Phòng trở thành những 'mắt xích vàng' trong chuỗi giá trị của di sản.
Khi di sản được “kết nối”
Trên bản đồ du lịch văn hóa miền Bắc, Hải Phòng là một trong những địa phương sở hữu hệ thống di tích gắn bó mật thiết với thiền phái Trúc Lâm. 5 di tích thành phần gồm: chùa Nhẫm Dương, động Kính Chủ, chùa Thanh Mai, chùa Côn Sơn và đền Kiếp Bạc được xem là những “nút vàng” trong chuỗi di sản, kết nối mạch nguồn văn hóa, lịch sử và tín ngưỡng từ thời Trần đến nay.
“Ngay sau khi quần thể được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới, sở chỉ đạo các đơn vị trực thuộc xây dựng 3 tuyến du lịch mới nhằm kết nối các di tích thành phần của Hải Phòng trong quần thể di sản”, bà Trần Thị Hoàng Mai, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thông tin.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc tổ chức 3 tour du lịch mới nằm trong kế hoạch phát huy giá trị di sản sau khi được UNESCO vinh danh là nét mới nhằm thu hút đông đảo hơn du khách dến với di tích. Ngoài tour “Một hành trình - 5 điểm đến”, còn có tour “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” và “Khám phá Côn Sơn - Kiếp Bạc”. Tuy nhiên, tuyến “Một hành trình - 5 điểm đến” được xem là sản phẩm chủ lực, vì tạo được mối liên kết hoàn chỉnh giữa các di tích thành phần trong cùng không gian văn hóa. Tour “Một hành trình - 5 điểm đến” được thực hiện trong thời gian 2 ngày 1 đêm.
Du khách bắt đầu hành trình từ đền Kiếp Bạc, chùa Côn Sơn, tiếp đến là chùa Thanh Mai, động Kính Chủ và chùa Nhẫm Dương. Ngoài dâng hương, tìm hiểu về thân thế sự nghiệp của Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Tam tổ Trúc Lâm, du khách còn được trải nghiệm nghi lễ như quay Cửu phẩm Liên Hoa, in mộc bản, viết thư pháp, làm bánh dân tộc, trải nghiệm rừng phong...
Ông Mai Xuân Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch thành phố Hải Phòng cho biết: “Tour này có giá trị chiến lược rõ ràng, biến nhiều di tích rời rạc thành một sản phẩm liên vùng, có khả năng tạo sức hút lớn hơn tổng những điểm đơn lẻ. Thay vì tham quan một ngôi chùa hay một ngôi đền riêng lẻ, du khách sẽ được đi theo cả hành trình gồm 5 di tích nổi tiếng. Hơn nữa, tour không chỉ có phần dâng hương, lễ bái mà còn mang đến nhiều hoạt động để du khách trực tiếp tham gia trải nghiệm”...
Cú hích cho du lịch tâm linh
Bà Nguyễn Thị Thùy Liên, Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc cho biết: “Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc chủ động phối hợp các phòng chức năng của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện rà soát, tu bổ, tôn tạo một số hạng mục của di tích; khẩn trương nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du khách. Đồng thời, đơn vị xây dựng thí điểm các mô hình trải nghiệm để gia tăng giá trị cho điểm đến; tích cực sưu tầm và hệ thống hóa tư liệu nhằm tăng sức hấp dẫn cho các bài thuyết minh tại các di tích”.
Không chỉ là sản phẩm du lịch, tour “Một hành trình - 5 điểm đến” còn là “chìa khóa mở nút thắt” giúp Hải Phòng khẳng định vai trò trong không gian di sản thế giới. Thay vì chỉ “đứng bên lề” trong các tuyến hành hương về Yên Tử (Quảng Ninh) hay Vĩnh Nghiêm (Bắc Ninh), giờ đây Hải Phòng có sản phẩm đặc trưng, gắn chặt vào mạch di sản chung, tạo giá trị liên vùng bền vững.
Trước đây, nhiều di tích của Hải Phòng dù có giá trị lịch sử - văn hóa lớn, nhưng chưa được khai thác tương xứng, thiếu sự liên kết trong phát triển du lịch. Tour “Một hành trình - 5 điểm đến” ra đời khắc phục điểm yếu này, tạo ra chuỗi trải nghiệm có chiều sâu, kết hợp giữa thiền - đạo - đời, vừa linh thiêng, vừa gần gũi.
“Trước đây có tour du lịch về Côn Sơn - Kiếp Bạc, bây giờ là làm mới tour du lịch này và nâng cấp chất lượng sản phẩm, giá trị trải nghiệm cho du khách và tăng tính kết nối với các di sản thành phần thuộc Quảng Ninh, Bắc Ninh...”, ông Bùi Văn Hòa, Phó trưởng Phòng Quảng bá, Xúc tiến và Phát triển tài nguyên du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) thông tin.
Từ góc độ chuyên gia giảng dạy và nghiên cứu về du lịch, Tiến sĩ Võ Thị Thu Hà, nguyên Trưởng Khoa Du lịch (Đại học Hải Phòng) nhận định, du lịch tâm linh đóng vai trò quan trọng trong đời sống người dân Việt. “Thành phố đã có những chỉ đạo sát sao về việc xây dựng các tour du lịch kết nối nhằm phát huy giá trị và lan tỏa di sản trong cộng đồng. Có như vậy, du lịch tâm linh sẽ được phát triển một cách bài bản. Đây sẽ là sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần quan trọng vào phát triển du lịch chung của thành phố”, Tiến sĩ Võ Thị Thu Hà phân tích.
Từ việc kết nối 5 di tích thành phần, Hải Phòng không chỉ làm sống lại mạch nguồn văn hóa thiền Trúc Lâm, mà còn mở ra hướng phát triển mới cho du lịch văn hóa - tâm linh. Với cách tiếp cận hiện đại là lúc những giá trị xưa của di tích được hồi sinh, phát huy trong đời sống hôm nay và được viết tiếp bằng niềm tự hào của người dân Hải Phòng.
(Nguồn:Kết nối nâng tầm giá trị di sản UNESCO ở Hải Phòng/ Tuấn Linh// Báo Hải Phòng .vn.- Ngày 2 / 11 /2025)
