Sau sáp nhập xã, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Lễ hội truyền thống đền thờ Khúc Thừa Dụ năm nay có nhiều nét mới.
Mở rộng và nhiều hoạt động
Lễ hội truyền thống đền thờ Khúc Thừa Dụ năm 2025 tưởng niệm 1.118 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ, xã Khúc Thừa Dụ (Hải Phòng) được tổ chức từ ngày 12 – 14/9 (tức 21 – 23/7 âm lịch).
Chị Phạm Thùy Linh, thôn An Lãng, xã Khúc Thừa Dụ (trước là thôn An Lãng, xã Hồng Phúc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương) phấn khởi, tự hào vì được tham dự đoàn rước lễ, dâng hương vị anh hùng dân tộc họ Khúc. Trước đây, lễ hội chỉ diễn ra ở xã Kiến Quốc cũ với sự tham gia của người dân 5 thôn trong xã. Năm nay, do sáp nhập và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, lễ hội được mở rộng với sự tham gia của gần 34.000 người dân ở 17 thôn trong xã Khúc Thừa Dụ (được sáp nhập từ xã Kiến Phúc, Hồng Phong, Bình Xuyên). “Chúng tôi rất vinh dự bởi giờ đây lễ hội diễn ra ngay trên quê hương mình. Tên xã mới cũng mang tên người anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ”, chị Linh nói.
Tham dự lễ hội còn có đông đảo du khách thập phương, hội đồng họ Khúc ở các tỉnh, thành phố trên cả nước.
Năm nay, nhằm phục vụ đông đảo nhân dân và du khách, các hoạt động tại lễ hội cũng phong phú, mới mẻ hơn. Ông Phạm Văn Dũng, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Khúc Thừa Dụ cho biết, ngoài các nghi lễ truyền thống, điểm nhấn của phần hội là chương trình biểu diễn múa rối nước, phục vụ nhân dân và du khách từ ngày 13 – 14/9 do các nghệ nhân phường rối nước Hồng Phong đảm nhiệm. Đây cũng là lần đầu tiên, chương trình múa rối nước Hồng Phong, một sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương được tổ chức phục vụ nhân dân và du khách tại lễ hội đền Khúc Thừa Dụ. Các tích trò như: tễu giáo đầu, chọi trâu, chọi rắn, câu cá, bắt ếch… được các nghệ nhân biểu diễn điêu luyện, thu hút sự cổ vũ nhiệt tình từ khán giả.
Cuộc thi gói bánh chưng tại lễ hội cũng thu hút số lượng người tham gia đông nhất từ trước tới nay (16 đội đến từ 17 thôn trong xã, mỗi đội 3 người). Một số hoạt động mới tại lễ hội năm nay như: giải bóng chuyền hơi, nhảy bao bố, đập niêu đất… với sự tham gia của đông đảo người dân và du khách.
Ông Phạm Văn Dũng cho biết, mặc dù những năm trước, lễ hội có quy mô cấp huyện, năm nay quy mô cấp xã nhưng địa giới hành chính mở rộng, lượng người tham gia nhiều hơn. Do đó, các công tác chuẩn bị được thực hiện chu đáo, kỹ lưỡng. Ban tổ chức lễ hội thành lập 5 tiểu ban, phân công nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng cho từng bộ phận. Bãi đỗ xe, hàng quán, công tác bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh thực phẩm được đặc biệt chú ý.
Tôn vinh tam chúa họ Khúc
Lễ hội truyền thống đền thờ Khúc Thừa Dụ là nét đẹp văn hóa từ bao đời của người dân địa phương nhằm tri ân công lao to lớn, tôn vinh 3 thế hệ - tam chúa họ Khúc: Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo, Khúc Thừa Mỹ. Đặc biệt, anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ là người có công đầu dựng nền tự chủ cho dân tộc Việt Nam ở Thế kỷ thứ X.
Theo các tài liệu ghi chép lại, đầu thế kỷ thứ X, triều đình phong kiến nhà Đường bắt đầu suy vong. Nhân cơ hội này, Khúc Thừa Dụ, một hào trưởng có uy tín, ảnh hưởng lớn trong vùng, xuất thân ở đất Hồng Châu (huyện Ninh Giang, Hải Dương cũ) đã dấy binh khởi nghĩa, đánh chiếm phủ Tống Bình - Đại La, tự xưng là Tiết độ sứ.
Để giữ vững chính quyền non trẻ vừa thành lập, ông cử phái bộ sang Trung Quốc thần phục, nhưng thực chất là "dùng nhu, chế cương". Sau đó, nhà Đường đành phải công nhận chức quan này của ông. Về hình thức, Giao Châu vẫn thuộc nhà Đường, nhưng thực chất sự kiện Khúc Thừa Dụ tự xưng Tiết độ sứ đã đặt nền móng cho nền độc lập, tự chủ của nước ta sau 1.000 năm bị phong kiến phương Bắc đô hộ. Ông được nhân dân tôn vinh là Khúc Tiên chúa.
Năm 907, Tiên chúa Khúc Thừa Dụ qua đời, con trai là Khúc Hạo thay cha điều hành đất nước, thực hiện nhiều cải cách quan trọng. Ông chia nước thành các cấp hành chính: lộ, phủ, châu, giáp, xã; tổ chức hệ thống chính quyền xuyên suốt từ trung ương đến cơ sở. Ông cho sửa lại chế độ tô, thuế, lực dịch nặng nề mà triều đình nhà Đường đặt ra và thực hiện chính sách ngoại giao mềm mỏng, hòa hảo với phong kiến phương Bắc; chú ý gìn giữ biên cương. Trung chúa Khúc Hạo được lịch sử đánh giá là người cải cách đầu tiên của thời quân chủ Việt Nam. Trong thời gian cầm quyền của ông, đất nước thái bình, dân chúng sống yên vui, kinh tế phát triển.
Năm 917, Khúc Hạo mất, nhường ngôi cho con trai là Khúc Thừa Mỹ. Biết được dã tâm của quân Nam Hán quyết chiếm nước ta, Khúc Thừa Mỹ tích cực phòng thủ đất nước. Tuy nhiên, thế giặc mạnh, ông phải chịu thất bại. Tuy ba đời của dòng họ Khúc nối nghiệp lãnh đạo nước ta trong chưa đầy 30 năm, nhưng đã để lại một mốc son trong lịch sử dân tộc. Đó là thời kỳ đặt cơ sở cho nền độc lập, tự chủ và thực hiện những cải cách quan trọng.
Với công lao to lớn đó, năm 2004, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Hải Dương cũ đã xây dựng đền thờ Khúc Thừa Dụ. Năm 2009, tỉnh Hải Dương tổ chức khánh thành và đưa công trình vào khai thác sử dụng. Nhân dân lấy ngày mất của Khúc Thừa Dụ (ngày 23/7 âm lịch) tổ chức lễ hội.
Đền thờ Khúc Thừa Dụ được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia ngày 8/7/2014.
Sáng 14/9, UBND xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống đền thờ Khúc Thừa Dụ năm 2025, tưởng niệm 1.118 năm ngày mất anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ.
Đồng chí Vũ Hồng Hiên, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy; đại diện một số ban, sở, ngành cùng đông đảo nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Sau diễn văn khái quát công lao, sự nghiệp anh hùng dân tộc Khúc Thừa Dụ là phần đánh trống khai hội, tuyên đọc chúc văn; lễ dâng hương và các hoạt động, trò chơi tại lễ hội.
( Nguồn:Lễ hội đền thờ Khúc Thừa Dụ quy mô lớn hơn sau sáp nhập xã/
Thu Hương// Báo Hải Phòng.vn.- Ngày 14 / 9/ 2025)
