Năm 2026 là năm chẵn kỷ niệm 900 năm Ngày sinh của vị danh tướng thái phó Ngô Lý Tín, được người dân tôn vinh là Đức thánh, Thành hoàng thờ ở đền Gắm.
Năm 2026 là năm chẵn kỷ niệm 900 năm Ngày sinh của vị danh tướng thái phó Ngô Lý Tín, được người dân tôn vinh là Đức thánh, Thành hoàng thờ ở đền Gắm, xã Tiên Minh, di tích lịch sử cấp quốc gia và là một trong ngũ linh từ của huyện Tiên Lãng (cũ).
Du Xuân, tưởng nhớ công đức vị tướng tài
Từ mùng 1 Tết Bính Ngọ, tại đền Gắm ở thôn Cẩm Khê, xã Tiên Minh đông đúc người du xuân cầu mong năm mới bình an. Phó Trưởng Ban Quản lý di tích đền Đặng Văn Nho cho biết, ngay từ những ngày đầu xuân 2026, du khách đến vãn cảnh đền, dâng hương tưởng nhớ vị danh tướng triều lý Ngô Lý Tín đông hơn những năm trước vì năm nay là năm chẵn, kỷ niệm 900 năm ngày sinh của đức ngài.
Cùng với những người dân quanh vùng đến dâng hương, nhiều người ở khắp nơi trong thành phố và các tỉnh, thành phố khác cũng về đây dâng hương bởi quan niệm đền Gắm rất linh thiêng và ghi dấu lịch sử về vị danh tướng tài ba triều Lý. Hiện trong cung cấm của đền còn phần mộ của Đức thánh Ngô Lý Tín được bảo tồn nguyên vẹn.
Vị thái phó Ngô Lý Tín sinh ngày 20 tháng giêng năm Bính Ngọ (1126). Năm 2026 kỷ niệm 900 năm ngày sinh của ông. Ngô Lý Tín quê ở xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Tương truyền từ khi mới sinh ra, Ngô Lý Tín có dung nhan tướng mạo thông minh khác thường. Năm 18 tuổi, Ngô Lý Tín rời quê hương đi lập nghiệp tại trang Cẩm Khê, nay là thôn Cẩm Khê, xã Tiên Minh. Tại đây ông làm nhà, mở trường dạy học, rèn luyện binh thư, võ nghệ.
Đến cuối triều Lý, giặc ngoại bang xâm lược nước ta, đất nước lâm nguy, Ngô Lý Tín chiêu tập binh sĩ giúp vua đánh giặc và được vua ban cho nhiều chức như Thượng Tướng quân, đốc tướng, Thái Phó, Tín công và giao nhiều trọng trách tại kinh thành…
Năm Canh Tuất 1190, khi nước nhà bình yên, ông trở về thăm nơi lập nghiệp tại trang Cẩm Khê nhưng không may về đến sông Văn Úc ở thôn Quán Trang, nay là xã An Trường, thuyền của ông gặp sóng to, gió lớn nên bị đắm, ông và một số binh lính đã mất. Nhân dân thôn Cẩm Khê thương tiếc, đưa thi hài của ông an táng tại nơi ông mở trường dạy học, nay là hậu cung đền Gắm. Sau này, nhân dân xây dựng đền để tưởng nhớ công đức của Đức thánh Ngô Lý Tín, đồng thời phần mộ của ông được bảo tồn nhiều năm qua trong hậu cung đền Gắm.
Đền Gắm được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1992. Năm 2010 kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, thành phố đầu tư kinh phí bảo tồn, tôn tạo đền với quy mô lớn, giữ nguyên kiến trúc xưa cổ kính. Nhiều du khách đến vãn cảnh đền không chỉ chiêm ngưỡng ngôi đền cổ kính được tọa lạc tại vùng đất địa linh nhân kiệt mà còn tận mắt muốn xem ngôi mộ thiêng của ông còn được lưu giữ ở hậu cung đền Gắm…
Sẵn sàng lễ hội mùa xuân
Kỷ niệm 900 năm Ngày sinh của vị tướng tài Ngô Lý Tín, nhiều người dân không chỉ ở địa phương mà các nơi trong thành phố muốn về chiêm bái, tưởng nhớ công đức của vị tướng tài. Sáng mùng 4 Tết Bính Ngọ, gia đình anh Nguyễn Văn Phòng ở số 36 Mạc Thiên Phúc, phường Kiến An đến dâng hương tại đền. Anh Phòng cho biết, năm nào vào những ngày đầu xuân, gia đình anh lại kính cẩn dâng lễ, vãn cảnh đền. Các con, cháu trong gia đình rất muốn được tự tay xin chữ tại đền, mua sắm chút lộc đầu xuân là những sản phẩm nông nghiệp được nông dân địa phương trồng, thu hái bán tại cổng đền.
Năm 2026, lễ hội đền Gắm Xuân Bính Ngọ diễn ra trong thời gian 3 ngày, từ 6 đến 8/3/2026 (tức ngày 18, 19, 20 tháng giêng). Do năm nay là năm chẵn kỷ niệm 900 năm Ngày sinh của thái phó Ngô Lý Tín, cũng là năm đầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tiên Minh nâng tầm lễ hội, tổ chức với quy mô lớn. Phần tế lễ sẽ có các nghi thức rước kiệu quanh làng, tế sinh nhật và tế Bát Nhã, tế Kỳ An, tiễn thuyền, lễ tạ…
Phần hội sẽ được tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi như khai bút đầu Xuân Bính Ngọ 2026; ra mắt bộ phim "Đền Gắm- Vạn cổ anh linh"; chung kết Liên hoan ca - múa - nhạc; biểu diễn thơ của Câu lạc bộ thơ Đất Tiên; biểu diễn dân ca quan họ Bắc Ninh; tổ chức một số giải thi đấu giao hữu như bóng chuyền hơi nam - nữ, kéo co, cờ tướng, tổ tôm điếm, cờ người…
Đặc biệt, hội có nhiều trò chơi dân gian thú vị như kéo lửa thổi cơm; thi pháo đất; đi cầu cạn; bịt mắt bắt dê... và trưng bày các gian hàng sản phẩm OCOP, nông sản của địa phương…
Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Minh Phạm Thị Xuân cho biết, lễ hội đền Gắm 2026 được Đảng ủy, HĐND, UBND xã chỉ đạo công tác tổ chức từ sớm. Lễ hội năm nay được tổ chức trang trọng, ý nghĩa, tạo không khí vui tươi, phấn khởi chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp và xuân mới Bính Ngọ 2026. Các hoạt động đều có kế hoạch chi tiết, kịch bản cụ thể, xác định rõ quy mô, thời gian tổ chức thực hiện và đối tượng tham gia. Hiện công tác chuẩn bị cho lễ hội đã cơ bản hoàn tất.
( Nguồn: Linh thiêng đền Gắm/ Hồ Hương //Báo Hải Phòng .vn.- Ngày 26/2/2026)
